علیشیخ  

سنت های ازدواج و مراسم عروسی در اقوام ترک زبان و آذربایجانی / ازدواج ... (2)

 در این مراسم افرادی که رابطه ی دوستانه نزدیکی دارند خود را به عنوان ساغدوش و سولدوش داماد اعلام می کنند و در این مراسم از طرف پدر داماد هدایایی به ساغدوش و سولدوش داده می شود همزمان با این کار ها در خانه داماد ، مراسم جشن و پایکوبی و رقص در خانه ی دختر نیز بر قرار است. شب خانواده ی داماد عده ی زیادی از دوستان و آشنایان را برای بردن عروس به خانه ی عروس می آیند تا عروس را با شادی و سرور به خانه ی بخت ببرند در این هنگام پدر عروس در دم خانه جایی که مردم با هلهله و شادی منتظر عروسی هستند به گوش دختر زمزمه می کند و چنین دعای خیر می دهد : « اوغللو قیزلی اولاسان وارلی دولولی اولاسان قان اتائین، قاین آنانین سوزنده اولاسان خوش گونلر گوره سن … انشاءالله » .

در آذربایجان در موقع بردن عروس ترانه های محلی زیبایی خوانده می شود مانند : « وردیک بیردانا الدیق بیر سونا ای قیز اناسی قال یانایانا ». وقتی عروس به خانه ی داماد می رسد می ایستد و حرکت نمی کند تا پدر بیاید و به عروس یک تحفه و هدیه ی مناسب بدهد و اجازه ی ورود به خانه را بدهد.

بر طبق رسوم و سنن آذربایجان درشب عروسی عروس را روی صندلی می نشانند و روی سر او کاسه ای می گذارند تا بر داخل آن پول بریزند در این میان ساغدوش عروس کاسه را برداشته و فرار می کند و عروس او را گرفته و هدیه ای به او می دهد و این مراسم را دوواق قاپماق گویند. در صبح عروسی یا چند روز بعد از آن اقوام و خویشان نزدیک خانواده ی عروس و داماد به عنوان پاتختی به خانه ی عروس و داماد می روند و آغاز زندگی جدید را به آنان تبریک می گویند و هدایایی را به آنها تقدیم می کنند و خانواده ی داماد با ناهار از آنها پذیرایی می کنند این چند سطر گذری کوتاه بر مراسم عروسی در آذربایجان بوده است.

حیدر بابا کندین توبون توتاندا
قیز- گلینلر حنا، پیلته ساتاندا
بیگ گلینه دامدان آلما آتاندا
منیم ده او قیزلاریندا گؤزوم وار
عاشیقلارین سازلاریندا سؤزوم وار

ترجمه: « حیدر بابا هنگام برگزاری جشن عروسی در روستا که دختران زیبا و جوان حنا و فیتیله برای مهمانان می فروشند و زمانی که داماد همراه ساقدوش و سولدوش از پشت بام به سوی عروس سیب سرخ پرتاب می کند و خوشامد می گوید، چه آداب و رسوم دلفریبی است. یاد این سنت ها و حال و هوای جشن و حضور دختران زیبا احساس مرا بر می انگیزد، باید بگویم که من هم آرزوهایی دارم و دلم می خواهد که درد دل خود را به دختران زیبا باز گویم و خواسته های درونم را همراه ساز عاشیق ها به گوش برسانم »

بایاتی های بستن شال به کمر عروس

آنام باجیم  قیز گلین                       الی ایاغی دوز گلین

یئدی اوغلان ایسته ره م                   سون بئشیگین قیز گلین

در آذربایجان غربی

 گلين،‌ گلين،‌ قيز گلين        ( عروس، عروس، عروسي كه دختري )

اينچه لرين دؤ ز گلين،        ( صندوقچه‌هايت را تحويل بگير اي عروس )

 يئدي اوغلان ايستَرَم         ( از تو هفت پسر مي‌خواهم )

 بيري دَ قيز گلين.          ( با يک دختر، آن هم عروس )

  با بستن شال گاهي مبلغي هم پول لاي شال عروس مي‌گذارد كه در گذشته اين مبلغ به " ينگه " تعلق مي‌گرفت. 

منابع : http://www.talarnet.com/

http://del-haste91.blogfa.com/post/107

http://shahre-arezoha.blogfa.com/post/6

با کمی اصلاحات و پیش نویسی