اگر یادتان باشد از روزگازان گذشته وقتی گرمای هوا در مرداد ماه در تابستان به اوج میرسید و تحمل آن هم سخت می شد ، بویژه اکثر روستائیان هم در جلو نو رشدید و مستقیم آفتاب به چیدن علوفه ، گندم ، سبزیجات ، صیفی جات ، ساختن خانه با گل و سنگ ، کاهگل کردن پشت بام ها ( برای جلوگیری از چکه کردن آب باران ) و همچنین دیوار ها ، خرمن کوفتن با حیوانات ( قبل از رسیدن تراکتور ، خرمنکوب ، ماشین علف جینی و ... به روستا ها ) ، جداکردن گندم از کاه به کمک باد با وسیله ای به نام ( لمپر و یا لنپر ) و سایر کار های سخت دیگر که اغلب زیر نور گرم خورشید بویژه در اوایل مرداد ماه انجام می شد و زمانی که مردم طاقتشان طاق می شد به همیدیگر می گفتند بگذار ( قویروخ دوغسین هاوا سریننییجک ) اجازه بده 15 مرداد برسد آن موقع هوا رو به خنک شدن می رود .

حال می خواهیم بدانیم قویروق دوقماق یا قویروق دوغان منبع و منشا اش کجاست

برای کسب اطلاعات بیشتر سری زدیم به وبلاگ روستای مخور در شهرستان شوط ( در ماکو )

چند روزه گرمای هوا بدجوری همه را کلافه کرده همه به هم می گویند بگذارید چند روز دیگه "قوروق دوغسون" ببینید هوا به خنکی میره...

قویروق دوغان به مردادماه گفته نمیشه بلکه ماهی است از ماههای آذری ( آذربایجانی ) که همزمان با مردادماه میشه گفت و از اواسط مرداد احتمالا شروع می شود. چرا که از زمان شروع این ماه هوا به خنکی میره و از گرما کاسته می شود و آن همان قویروق دوغسون است. ( قویروق دوغان )

قویروق در اصطلاح ترکی به دنبه گوسفند گفته می شود و دوغسون همان زاده شدن و پدید آمدن و رشد کردن است. دلیل استفاده از این کلمه در زمانهای قدیم اکثرا مردم آذربایجان رمه داری و گوسفندداری می کردند و بعد از این ماه بره ها با صرف علوفه تازه بهار و اوایل تابستان با دنبه چاق و چله خود خودی نشان می دهد و در این برج بره ها برای بازار روانه می شوند و در زمان قدیم برای قیله لیک استفاده می شدند. ( البته اینجا جای بحث دارد چون وقتی به مرداد میرسیم بهار را پشت سر نهاده ایم ولی هدف ما درک قویروق دوغان است )

این متن را به این خاطر نوشتیم تا یادمان باشد زبان ترکی شاید اکنون در بین بعضی جوانان سهل و پیش پا افتاده بنظر بیاید ولی این زبان تنگناها و مشکلات زیادی پشت سر گذاشته ولی آبادیش باقیست و آبادتر خواهد شد.

علاوه بر مقدمه مطالب داخل پرانتز را خودم ( جمال ) اضافه کردم تا خوانندگان گرامی بیشتر متوجه شوند . و اما یک اشتباه تاریخی مد شده :

ما چیزی به نام زبان و یا قوم آذری نداریم چون محلی در آذربایجان ایران به نام آذر نداریم تا به آن ی نسبت اضافه کنیم و بگوییم آذری

مثلا محلی به نام خوی داریم و میگوییم خویی یا خوئی

محلی به نام تهران داریم و میگوییم تهرانی

محلی به نام زنجان داریم و میگوییم زنجانی

محلی به نام علیشیخ داریم و میگوییم علیشیخی

ولی هیچ محلی در تاریخ آذربایجان به نام آذر نداریم پس کلمه آذری از بیخ و بن غلط است و ساخته دست احمد کسروی بدستور رضا خان است که خارج از بحث ما می باشد.

ماههای سال در بین آذریها ( آذربایجانی ها )بدین نحو است:

آغلار گولر (فروردین) گولن آی (اردیبهشت) قیزاران آی (خرداد) قورا پیشیرن آی(تیر ) قویروق دوغان آی (امرداد) زومار آیی (شهریور) خزل آیی (مهر) قیرووآیی (آبان) اذر (آذر) چیلله (دی) دوندوران آی (بهمن) بایرام آیی (اسفند)

علاوه بر این ترکهای قدیم سالهای مختلف را با نام حیوانات هم نامگذاری کرده بودند

سیچان ئیل (موش)-اینه ک ئیل (گاو) باریس ئیل (پلنگ) دوشان ئیل (خرگوش) لوی ئیل (نهنگ) ئیلان ئیل(مار) آت ئیل (اسب) قویون ئیل (گوسفند) پیچی ئیل (میمون) تویوخ ئیل (مرغ) ایت ئیل (سگ) دونقوز ئیل(خوک) تقویم جلالی مورد استفاده فعلی از این نامگذاری (حیوانات) بهره برده است و در این تقویم قویروق دوغان آیی همان مرداد است. مرداد یا اَمُرداد، مطابق با «حزیران» رومی و «اَسد» عربی در گاه‌شماری خورشیدی پنجمین ماه سال است در گاهشماری ایران این ماه همواره ۳۱ روز دارد و از روز صد و بیست و پنجم سال تا روز صد و پنجاه و پنجم سال است.

حالا عزیزان در قسمت نظر سنجی بنویسند از آبا و اجداد و بزرگان دیارمان در این مورد چه شنیده اند ؟

گاهی زود دیر می شود ، انسان هایی که وجودشان در یک محل معنا و مفهوم ویژه ای به آن محل و یا آن مجلس می دهد ، یا در مراسم هایی همه مردم بهم می گویند صبر کنید تا فلانی بیاید و مراسم را شروع کنیم و یا بدون ایشان شروع فلان کار لطفی ندارد ولی هرگز فکر نمی کنیم که شاید یکروز این فرد نباشد و چشم های مردم به دنبال کسی بگردند که که آیا کسی یا کسانی خواهند بود که جای خالی او را پر نمایند  و ...

منصور خان مرد بزرگی بود و بزرگی کرد ، آدم های بزرگ جایشان به همین راحتی پر نمی شود ، بهتر است قدر داشته هایمان که همان بزرگانمان هستند و مردانی که پا جای پای آنها خواهند گذاشت بدانیم .

یادش را برای همیشه گرامی داشته و به روان پاکش درود فرستاده و از ایزد منان می خواهیم با مقربین درگاهش محشور نماید .

این حقیر بدلیل عدم دسترسی به اینترنت با زبان فارسی با چند روز تاخیر به این مسئله پرداختم . 

تبریک به خانواده های محترم قاسم نژاد و حسین نژاد

کسب رتبه چهارم کنکور کارشناسی ارشد توسط جوان برومند دیارمان مهندس عرفان حسین نژاد فرزتد برومند عارفه خانم و جناب فیض اله را به خانواده های محترم یاد شده ، خود عرفان عزیز ، اهالی محترم دیار سکمن آباد بویژه اهالی شریف علیشیخ تبریک عرض نموده و برای این جوان عزیز مان از خداوند منان در ادامه راه و زندگی موفقیت های بیشتری را خواهانیم

داغلار داغیز اولسون

گونش چیزاغیز اولسون

دیل دوداغیز گول آشسین

گوزلریز آیدین اولسون

farshadmohammadzadeh10 

To:Jim Kar

Aug 7 at 9:40 PM

گل زیبایی که شایان اردشیری هنرمندانه در زمین کنکور کاشت 

با کمال مسرت اطلاع حاصل کردیم جوان برومندمان آقای شایان اردشیری فرزند استاد فرمان و استاد فوزیه اردشیری در کنکور سراسری در رشته هنر حائز رتبه ۹۰ و در رشته زبانهای خارجی رتبه ۱۳۰۰ گردیده است ما ضمن تبریک به آقا شایان و خانواده های محترم اردشیری و دوستداران وبلاگ علیشیخ از خداوند منان برای این جوان توفیقات بیشتری را خواهانیم

ختنه مردان در دوران باستان میان اقوام سامی مرسوم بود. پس از پیروزی‌های اسکندر، پس‌زدن ختنه توسط یونانیان موجب‌شد بسیاری از این اقوام این عمل را ترک کنند. ختنه ریشه‌هایی باستانی میان برخی اقوام آفریقایی دارد. امروزه در آفریقا ختنه به صورت مراسمی نمادین برای نشان‌دادن ورود نوجوان به بزرگسالی یا کسب مقام جنگ‌جویی، برگزار می‌شود. در یهودیت، نوزادان به‌طور سنتی در روز هشتم پس از تولد ختنه می‌شوند. ختنه میان بومیان استرالیا و جزیره‌نشینان اقیانوس اطلس نیز مرسوم بود و هنوز نیز انجام می‌شود. در ایالات متحده آمریکا طبق سرشماری‌ای در سال ۲۰۰۸ میلادی ۵۵/۹٪ نوزادان آمریکایی ختنه‌شده بودند.

منبع : ویکی پدیا 

دلایل شرعی و علمی ختنه پسران در اسلام چیه؟

ختنه کردن از نظر اسلام واجب است و اگر این کار انجام نشد بعد از بلوغ بر خود فرزند واجب است این کار را انجام دهد و اگر غیر مسلمانی که ختنه نشده است اسلام آورد، بر او واجب است این کار را انجام دهد.(تحریر الوسیله، ج۳، ص۵۵۲ م۴و۵) ختنه در صحت برخی عبادات مانند طواف حج یا عمره شرط است و اگر انجام ندهد عبادتش باطل خواهد بود. لذا در کشورهای غربی نیز خیلی از افراد نه به دلیل مذهبی بلکه به دلیل پزشکی، ختنه می کنند، 
یکى از سنت هاى حضرت ابراهیم (علیه السلام) که مورد تأیید اسلام بلکه مورد تأیید تمام پیامبران بعد از حضرت ابراهیم(علیه السلام) واقع شده است سنت خِتان یا ختنه است. 

منبع : /www.porseman.com 

حال ببینیم در زمان هایی که ما بچه بودیم و قبل از آن چه کسانی اینکار را میکردند و در میان مردم به جه نامی معروف بودند .

برای اینکه خودم چیزی نگفته باشم از حضرت مولوی کمک میگیرم :

مولوی .

|| آنکه در حمام سر سترد. (شرفنامه ٔ منیری ). سرتراش . (لغت محلی شوشتر، خطی ). موی ستر. موی تراش . مزین . حلاق . سلمانی . تانگول . آینه دار.
- امثال :
دلاکهاچون بیکار مانند سر یکدیگر تراشند . (امثال وحکم دهخدا).
|| حجام . گرا. گرای . 

در دیار ما هم علاوه بر اینها به کسانی که ختنه پسران را انجام میدادند ( که به سنت نبی معروف بوده ) 

دلاک می گفتند .

سنت نبی یک مراسم جشن و شادمانی بود و برای این کار از همه مردان و بوژه ریش سفیدان ده دعوت بعمل آورده و مهمانی می دادند .

غرض حقیر از نوشتن این متن اولا برگرداندن خودمان به روزگاران گذشته ، یادی از سلمانی های بزرگوار آن موقع و بوجود آمدن کلمه ای به نام ( کیوره ) است که یک نوع محر میتی همانند ماما ها پیدا می شد و حتی در عید نوروز خانواده پسر به خانواده کیوره هدیه می بردند ( پای آپاراردیلار )

جوان و نوجوانان عریر علیشیخی و دیار صفائیه که در بیمارستان ها ختنه شده و اصلا شاید نمی دانید چه موقع اینکار انجام شده است . در زمان ما اینجوری نبود مثلا ممکن بود یک پسر 15 ساله و یک پسر دو ساله را در یک روز ختنه نمایند .

دلیلش هم این است که مردان ماهری که اینکار را بلد بودند از شهر ها و بیشتر خوی می آمدند و هر جند سال هم یک بار می آمدند و در هر مراجعه شاید 20 تا 30 نفر از پسران را ختنه میکردند .

در آن زمان ختنه بدون بی حسی انجام می شد و دردناک هم بود ولی سلمانی چنان مهارتی داشت که در لحظه اینکار را انجام میداد و مردان حاضر صلوات می فرستادند .

آن موقع همه جا صندلی نبود دو تا متکا می گذاشتند و مردی که ( کیوره ) می شد روی متکا ها می نشست و پسر بچه را سفت و سخت در بغلش میگرفت تا تکان نخورد ، ضمنا صورت پسر بچه را با شالی قرمز می پوشاندند تا خودش متوجه نشود و بخاطر ترس از درد ختنه بعضی از پسر ها به کوه ها و باغ های اطراف فرار میکردند ولی در نهایت گیر افتاده و ختنه می شدند .

خداوند رحمت کند یک سلمان معروف از محله اما زاده ( خوی ) می آمد و به او مشهدی محمود ( ماحمید ) می گفتند و پسر های علیشیخ و بعضی روستا های اطراف را انجام می داد  ( مشهدی محمود حبوطی یا هبوطی ) ، ما وقتی در خوی درس می خواندیم مشهدی محمود را می دیدیم و برایش سلام میکردیم و ایشان هم با محبت با ما سخن میگفت ، تقریبا تمام علیشیخی ها را می شناخت 

بعد ها با پسش هم سلام و علی داشتیم ، نمیدانم چند تا پسر داشت ولی یکی با دکتر عزت وحیدر خان در دبیرستان امیرکبیر همکلاس بودند و مدتی هم در تهران در ترمینال غرب در یکی ار تعاونی ها کار میکرد . یادم هست عروسی داداش مشهدی حسین از خانواده ایشان دعوت کردیم و همسرش آمده بودند .

حالا سوال این است در این مراسم ( کیوره شما ) چه کسی است ؟

کیوره ما مرحومین بایرامعلی و فربانعلی نبی زاده بودند . 

لطفا در قسمت نظر سنجی پاسخ دهید . 

آنچه که خواست شما باشد

قبله آمال ماست

بعد گذشت چند ماه خبردار شدیم دوشیزه رباب کریمی فرزند ( حاج عباس کریمی و مصری خانم کاظمی )

و آقای مهندس فرهاد سلطان زاده فرزند ( حسین آقا سلطان زاده و نرگس خانم کاظمی ) پیمان نامزدی بسته و به عقد هم در آمده اند ، ما ضمن عرض تبریک به این دو زوج جوان و خوش آتیه و خانواده های محترم نامبرده از خداوند یکتا برای این دو عزیزمان که پسر خاله و دختر خاله هم می باشند ، پیروزی ، خوشبختی ، سعادت و در آینده هم گذشت در زندگی مشترک را خواهانیم . 

از استاد گرانقدر و مرد فهیم دیارمان جناب حاج علی سلطان زاده که دوست صمیمی و یار غار جناب حاج عباس کریمی ( دوست و همکار من ) هستند و بطور اتفاقی این خبر  را به حقیر داده و مرا نیز خوشحال کردند ، تقدیر و تشکر ویژه می نمایم .

همینکه بتوانیم لبخند را بر لب حوانانمان بیاوریم بدون اینکه بدانیم بار ها به مکه رفته و برگشته ایم

لبخند تو تعادل شهر را به هم میزند،

اما تو بخند من شهر را دوباره میسازم!

و این شعر همیشگی :

داغلار دایاغیز اولسون

گونش چیراغیز اولسون

دیل دوداقیز گول آچسین

گوزلریز آیدین اولسون 

نظرات شما خوانندگان را دلگرم و بی تفاوتی شما خوانندگان را دلسرد می کند ، وقتی یک جمله خودتان می نگارید به اندازه هزاران کپی ، پیست در جا های دیگر ( شبکه مجازی ) ارزش دارد ، درست مثل جنس اصل و بدل است .

به نام خدا

یادی از ماما های تجربی و متخصص دوران گذشته و حال

زمانی که از پزشک متخصص زنان و زایمان ، یا پزشک جراح عمومی و حتی مامای تحصیل کرده در دیار ما خبری نبود ، شیر زنانی تحت عنوان ماما ( به دنیا آورنده بچه  زن دیگر در هنگام زایمان ) که بچه ها بعد از بزرگ شدن به این عزیزان ( ننه ) می گفتند و در واقع یک نوع محرمیتی و محبتی بجه ها حتی در زمان بزرگسالی هم به این عزیزان داشتند ، مرحومه مادرم می گفت تو بدنیا آمدنت سخت بود و در نتیجه مرحومه مشهدی رقیه  خانم و مرحومه  مشهدی گوهر خانم با کمک همدیگر در زایمان من و بدنیا آمدن تو نقش آفرینی کردند .

حالا شرایط فرق کرده است ( از حدود بیست سال پیش ) کمتر بچه ای در علیشیخ به دنیا می آید و با شروع درد زایمان و حتی چند روز قبل مادر به شهرستان خوی  و یا شهر های بزرگ دیگر منقل و در بیمارستان بطور طبیعی و یا سزارین زایمان انجام می دهد و در همان شهر هم برایشان شناسنامه صادر می شود و اگر نیک بنگریم بچه هایی که در بیست سال اخیر به دنیا آمده اند متولد علیشیخ نیستند ولی بزرگ شده علیشیخ هستند و شاید روزی برسد که اصلا فردی که در علیشیخ متولد شده باشد نداشته باشیم . پس باید برای زنده ماندن نام علیشیخ و حفظ افتخارات آن کار های دیگری انجام بدهیم ، مانند کارهایی که آقا پیمان قاضی زاده شروع کرده است .

و یا تبت علیشیخ بعنوان روستای گردشگری که گویا اخیرا انجام شده است ( نقل از بینندگان اخبار استان ) ، ایجاد بنگاه های اقتصادی کوچک و زود بازده ، هر خانه یک کارگاه  و ... 

البته از سال ها پیش علیشیخ بعنوان قطب گردشگری منطقه اعلام شده بود.

و اما معروفترین ماما ها در دوران ما مرحوم مشهدی رقیه   خانمنبی زاده ( مادر بزرگ پدری آقای حمزه حمزه زاده ) و مشهدی گوهر خانم ( مادر بزرگ  مادری حاج سیروس سلیمانی )  بودند .

مرحوم عباسقلی بیک ( متخصص تجربی سزارین آن زمان )

لازم به توضیح است که مرحوم عباسقلی بیک زمانی با اجازه زائو و همسرش وارد به کار می شد که بچه بر خلاف روال طبیعی و علمی در شکم مادر قرداشت و خارج شدن آن بدون سزارین امکان نداشت و ماما های ماهر آن زمان اعلام میکردن که مثلا بچه با پا آمده و از ما کاری ساخته نیست و در این شرایط مرحوم عباسقلی بیک جان مادر را نجات می داد .

عباسقلی بیک ( پدربزرگ پدری استاد جواد سلطان زاده ) است .

و سایر ماما ها عبارتند از :

خانم خومار خاله –  حلیمه خاله ( حلیمه باجی ) پری خانم مادر نوبار خانم حسین زاده – پری خانم ( معروف  به پری غفار )مادر بزرگ پدری احمد علی محمدی – اصلی خانم مادربزرگ آقای محمد نوری ،  ام البنین نجفی ( مادر آقای اصغر رضائی ) ، خانم نوبارابراهیمی ( همسر محترمه  آقای محمد حسین پور )  ، سورا خانم ( صورا یا صغری ) ، مارال خانم سریا ، خانم زهره فرج زاده ( زن عموی آقای الهوردی نبی زاده )

البته بنا به اطلاعات رسیده خبردار شدیم که در حال حاضر خانم نوبار ابراهیمی از برجسته ترین و ماهرترین ماما های فعلی علیشیخ است و اکثر نوه های خود را در علیشیخ به دنیا آورده است و این جای بسی خوشحالی و همچنین تشکر ازنوبار خانم را دارد انشائ اله عمر طولانی همراه با عزت و عظمت داشته باشند ( نوبار خانم ابراهیمی زن عموی آقای مجتبی حسین پور است )

از همه عزیزان تقاضا می شود که اگر کسی را سراغ دارند که ماما بوده و ما بدلیل عدم اطلاع از قلم انداخته ایم حتما در قسمت ( نظر بدهید ) یاد آوری نمایند .

ضمنا از سروران گرامی تقاضا می شود در صورت تمایل در قسمت ( نظر بدهید ) نام مامای خود را نوشته و برای ماما های از دست رفته فاتحه ای نثار کنند  .

از سرکار خانم نرگس کاظمی ( بیبی قیزی ) ( مادر خانم و زن عموی حاج علی سلطان زاده ) که در این مورد اطلاعات خوبی از طریق ایران خانم شیرسوار ( مادر آقا رضا محمدزاده ) به ما دادند ، تقدیر و تشکر ویژه می کنیم .